และแล้วก็ดำเนินมายาวนานถึงเกือบหนึ่งปีกับเรื่องการจัดเรทติ้งการ์ตูนในประเทศไทย Mission ใหญ่ของกระทรวงวัฒนธรรมที่ดำเนินการพร้อมกันในสื่อต่าง ตั้งแต่ Free TV, ภาพยนตร์, นิตยสาร, พ็อคเก็ตบุ๊ค และสุดท้ายก็มาถึง "การ์ตูน" และแม้จะยังไม่ใช่ผลอันเป็นที่สุดแต่จากการร่วมประชุมในวันที่ 29 ก.ย.52 ที่ผ่านมาในที่สุดก็ได้แบบร่างที่สรุปตรงกันเสียที ซึ่งการดำเนินมาถึงขั้นนี้ก็หมายความว่าการจัดเรทการ์ตูนดำเนินมาถึง 80-90% แล้วในส่วนของ "การปฏิบัติงานขั้นแรก" (ขั้นต่อไปเดี๋ยวค่อยอธิบาย)
สำหรับ เรทติ้ง ที่ถูกกำหนด(ชั่วคราวก่อนจะสรุปหาคำพูดที่เหมาะสม) "น่าจะ"(ถ้าไม่มีการเปลี่ยนแปลงในขั้นสุดท้าย) แบ่งออกเป็น 2 หมวดใหญ่คือ Restrict และ Unrestrict และ 4 หมวดย่อยอันได้แก่
[ท.] = ทุกเพศทุกวัย เป็น / Unrestrict
[12+.] = เหมาะสำหรับอายุ 12 ปี ขึ้นไป / Unrestrict
[15+.] = เหมาะสำหรับอายุ 15 ปี ขึ้นไป / Unrestrict
[18+.] = สำหรับอายุ 18 ปีขึ้นไป "เท่านั้น" / Restrict
ซึ่งเรทติ้งดังกล่าวนี้จะมีการขยายผลต่อในการยืนยันขั้นสุดท้ายกับกระทรวงวัฒนธรรมก่อนที่จะประกาศใช้โดยมีสมาคมผู้จัดพิมพ์เป็นผู้รับรองการใช้เรทดังกล่าวซึ่งจะทำการรับรองให้กับสมาชิกสมาคมผู้จัดพิมพ์เท่านั้น ส่วนเนื้อหาในการจำแนกประเภทการ์ตุนต่างๆ จะอ้างอิงจากเอกสาร ซึ่งทำการร่างโดย VBK และผ่านการพิจารณาแก้ไขปรับปรุงจาก สนพ. การ์ตูนต่างๆ (ที่เป็นสมาชิกสมาคมผู้จัดพิมพ์นะ...เลยยังไม่มี Luckpim และ TKO) เดาว่าเมื่อมีการประกาศใช้บุคคลทั่วไปน่าจะหาอ่านได้ไม่ยาก
ผมรู้สึกดีใจจริงๆ ที่ก้าวแรกดำเนินมาได้สำเร็จแม้ว่าอาจจะใช้เวลานานพอสมควร(เกือบปีนับตั้งแต่เริ่มต้น) ถึงแม่ว่าในขั้นตอนปฏิบัติจริงจะยังติดขัดปัญหาโดยเฉพาะในข้อที่ขัดต่อกฏหมาย (ซึ่งจะส่งผลให้การ์ตูนที่ไม่ถึง 18+ น่าจะต้องเซ็นเซอร์ ส่วน 18+ ยังไม่มีข้อสรุป) แต่ผมก็คิดว่ามันเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีแล้ว มันอาจจะยังไม่สมบูรณ์แต่ทางเดิน 100 ลี้มันก็เริ่มจากก้าวแรกๆ นี่แหละ หากเรทติ้งที่กำหนดนี้ถูกใช้จนแพร่หลายและเป็นที่ยอมรับในบริบทของสังคมแล้วก็มีโอกาสขยายผลไปถึงการแก้กฏหมาย...ใช่ครับ ผมไม่ได้ล้อเล่นนะ Mission ที่ตั้งไว้มีประเด็นนี้อยู่จริงๆ
หลายๆ คนคงขัดใจที่สุดท้ายจัดเรทแล้วการ์ตูนก็ยังมีการเซ็นเซอร์ แต่อนึ่งผมก็คิดว่าในเรื่องนี้มันก็ต้องพัฒนากันไปตามความเหมาะสมของสังคมครับ แต่อย่างน้อยผลงานที่หลุดเข้าไปอยู่ในหลุมดำก็มีโอกาสในการพิมพ์ออกมาได้ครับ(ถ้าสัญญายังเหลืออ่ะนะ) รวมไปถึงการ์ตูนในหมวดใหม่ๆ ที่ไม่ใช่แค่โป๊นะเฟ้ย แต่หมายถึงการ์ตูนที่มีเนื้อหาผู้ใหญ่มากๆ หน่อยอะไรทำนองนั้น
อย่างไรเสีย โดยบริบทและจรรยาบรรณของ สนพ. ในบ้านเรา เรทติ้งในบ้านเราย่อมเข้มงวดกว่าเรทติ้งในประเทศอื่นๆ โดยเฉพาะญี่ปุ่น ฉะนั้นอย่าคาดหวังว่า "การ์ตูนผู้ใหญ่ที่เกี่ยวกับเรื่องเพศ" จริงๆ จะเข้ามาขายบ้านเราได้ง่ายๆ ครับ เรทติ้งนี้ 18+ น่าจะมีโอกาสอ่าน Zetman, GANTZ, หรือเรื่องอื่นๆ ทำนองนี้แค่นั้นแหละ(แค่นี้ก็ดีแล้วล่ะน่า)
สำหรับก้าวต่อไปที่ยากยิ่งกว่าคือการประกาศใช้และชี้แจงทำความเข้าใจรวมไปถึงการ "จับ" ผู้กระทำผิด ซึ่งหมายถึงหากร้านค้าขายหนังสือ 18+ ให้กับใครที่อายุไม่ถึง ตำรวจมีสิทธิ์จับในทันทีนะครับ และอันนี้แหละคือความยากในลำดับต่อไป เรารู้กันดีว่าถึงมีการประกาศเรทติ้งแล้ว หากร้านค้าไม่ปฏิบัติตามก็เป็นเรื่องไร้ประโยชน์ การแอบซื้อแอบขายก็คงยังมีอยู่และ หากเป็นผลให้เรทติ้งนี้ไม่มีความศักดิ์สิทธิ์ก็อย่าหวังเลยครับว่าเราจะพัฒนาระบบเรทติ้งในอนาคตต่อไปต่อไป ฉะนั้นหากเป็นไปได้ใครที่มีโอกาสอ่านบทความนี้ ก็อยากขจอให้ความร่วมมือและช่วยกันตักเตือนหรือห้ามร้านค้าที่กระทำผิดด้วยนะครับ ปัญหาการลอบขาย, แอบซื้อแอบขาย เป็นปัญหาที่แฝงซ่อนในระบบสังคมเรามานานแล้ว การจัดเรทนี้ส่วนหนึ่งจะเป็นการหยิบปัญหาแฝงให้ออกมาในที่แจ้งเพื่อทำการแก้ไขได้ต่อไป เพราะตราบเท่าที่มันยังคงเป็นปัญหาที่แฝงอยู่มันไม่มีทางแก้ไขได้ครับ
ช่วงนี้ยังยุ่งอยู่ตามเคยแต่ก็อยากมาเขียนเรื่องนี้ไว้ก่อนที่จะลืมจริงๆ นะ หากมีการคืบหน้าหรือสรุป 100% อย่างแท้จริงผมก็จะมาเขียนบันทึกไว้อีกครั้ง
ปล.ในฐานะนักอ่านคนหนึ่งรู้สึกขอบคุณบรรณาธิการ สนพ. การ์ตูนทุกคนจริงๆ ครับทั้ง VBK, NED, SIC, บงกช, TMCX , บุรพัฒน์และ สนพ. อื่นๆ ที่ร่วมมือและผลักดันให้วงการการ์ตูนในประเทศไทยเรารุดหน้า โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับ VBK (ขอไม่เอ่ยชื่อนะครับ) ผู้ร่างต้นแบบของการจำแนกเรทติ้งที่รวบรวมแนวความคิดไว้ได้อย่างยอดเยี่ยม
